Adwokat za sprawę o odszkodowanie bierze stałą kwotę za etap, stawkę godzinową albo część wynagrodzenia uzależnioną od wyniku, najczęściej jako procent od wywalczonej kwoty. Do tego dochodzą koszty niezależne od prawnika: opłata sądowa i wynagrodzenie biegłych.
Żadnego cennika urzędowego dla honorariów nie ma. Stawka wynika z umowy, a dolną granicę przy sporze o zasądzenie kosztów wyznaczają rozporządzenia o opłatach za czynności adwokackie. Poniżej rozbieram, jak wygląda to w praktyce i na co zwrócić uwagę w umowie, zanim cokolwiek podpiszesz.
Trzy modele rozliczenia
**Stała kwota za etap.** Płacisz osobno za zgłoszenie szkody i negocjacje z ubezpieczycielem, osobno za pozew i postępowanie w pierwszej instancji, osobno za apelację. Zaleta jest taka, że znasz koszt z góry. Wada polega na tym, że płacisz niezależnie od wyniku.
**Godzinowo.** Sensowne przy krótkiej konsultacji, analizie decyzji ubezpieczyciela albo opinii o ugodzie. Przy całej sprawie sądowej trudno przewidzieć łączną kwotę, bo nikt nie wie, ile potrwa proces i ilu biegłych sąd powoła.
**Część zależna od wyniku.** Prawnik dostaje procent od kwoty, którą uda się uzyskać, często obok niższej opłaty wstępnej. Dla poszkodowanego zmniejsza to ryzyko na starcie, ale przy dużej wypłacie procent oznacza sporą sumę. Zapytaj, od jakiej kwoty liczony jest procent: od całej wypłaty, czy tylko od tej części, która przekracza pierwszą ofertę ubezpieczyciela. To różnica, która potrafi zmienić opłacalność całej sprawy.
Co zwykle wchodzi w cenę, a co nie
W stawce prawnika mieści się analiza dokumentów, pisma do ubezpieczyciela, pozew, reprezentacja na rozprawach. Poza nią zostają z reguły:
- opłata sądowa od pozwu, która przy roszczeniach pieniężnych wynosi 5 procent wartości przedmiotu sporu, z zastrzeżeniem że poszkodowany może wnosić o zwolnienie od kosztów sądowych, gdy nie stać go na ich poniesienie,
- zaliczki na biegłych, na przykład z zakresu medycyny albo rekonstrukcji wypadku,
- koszty uzyskania dokumentacji medycznej i opinii prywatnych,
- koszty dojazdu, jeśli sprawa toczy się w innym mieście.
Poproś o pisemne zestawienie, co jest wliczone. Ustalenia ustne nie pomagają, gdy sprawa się przeciąga.
Czy opłaca się brać prawnika, gdy ubezpieczyciel już coś zaproponował
To zależy od różnicy między ofertą a realną wartością roszczeń. Jeśli ubezpieczyciel oferuje kwotę wyraźnie niższą niż Twoje rachunki za leczenie, utracone zarobki i krzywdę, prawnik zwykle zwraca się z nawiązką. Jeśli oferta jest bliska pełnemu rozliczeniu, a sprawa dotyczy tylko uszkodzonego auta, płatna analiza za jedną konsultację bywa wystarczająca. Prosta zasada: porównaj wartość spornej części roszczenia z honorarium za etap, który ma ją wywalczyć.
Zwrot kosztów od przeciwnika
Jeśli wygrasz, sąd zasądza od przegrywającego zwrot kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa według stawek z rozporządzenia. Te stawki są zwykle niższe niż umowne honorarium, więc zwrot nie pokryje całej kwoty, którą zapłaciłeś prawnikowi. Przy planowaniu przyjmij, że część kosztów zostanie po Twojej stronie.
Jak porównać oferty dwóch prawników
Poproś o odpowiedzi na te same pytania i zestaw je obok siebie:
1. Jaki jest model rozliczenia i od czego liczony jest procent, jeśli jest.
2. Jakie etapy obejmuje umowa i co się dzieje, gdy ubezpieczyciel zaproponuje ugodę po kilku tygodniach.
3. Kto płaci biegłych i czy prawnik dolicza wydatki.
4. Czy przy wycofaniu się z umowy trzeba zwrócić całość wynagrodzenia, czy tylko za wykonane czynności.
5. Jakie jest realne doświadczenie w podobnych sprawach, na przykład wypadki komunikacyjne albo błędy medyczne.
Dane prawnika sprawdzisz przez rejestr adwokatów.
Co przygotować przed rozmową o cenie
Im lepiej opisana sprawa, tym dokładniejszą wycenę dostaniesz. Zabierz decyzję ubezpieczyciela, dokumentację medyczną, rachunki i informację o zarobkach przed zdarzeniem. Kilka zdań o tym, co chcesz osiągnąć, pomoże prawnikowi zaproponować właściwy model. Podpowiedzi znajdziesz w tekście pierwsza konsultacja u prawnika.
Odszkodowanie po wypadku drogowym a koszt prawnika
Przy wypadku komunikacyjnym wartość sprawy bywa wysoka, bo składają się na nią zadośćuczynienie, koszty leczenia i renta. Ubezpieczyciele znają widełki dla typowych urazów i na początku często proponują dolną granicę. Jeśli zastanawiasz się, czy wypadek uzasadnia pełnomocnika, zobacz stronę adwokat od wypadków drogowych, a przy innych szkodach kancelaria odszkodowawcza. Jeśli szkoda obejmuje naprawę auta, niezależny kosztorys naprawy z warsztatu samochodowego przyda się jako punkt odniesienia dla wyceny ubezpieczyciela.
Kiedy kosztów nie warto ponosić
Jeśli roszczenie jest niskie, dowody słabe, a termin przedawnienia minął, honorarium może przewyższyć możliwy zysk. Dobry prawnik powie to na pierwszej rozmowie. Warto zapytać wprost o szanse i o to, przy jakiej kwocie ugody sprawa nadal ma sens.
Najczęstsze pytania
Czy adwokat może brać procent od odszkodowania?
Tak, strony mogą ustalić wynagrodzenie zależne od wyniku, zwykle jako dodatek do niższej opłaty stałej. Sprawdź w umowie, od jakiej kwoty liczony jest procent i czy obejmuje wypłatę z ugody.
Ile kosztuje adwokat w sprawie o odszkodowanie za wypadek?
Cena zależy od etapów i wartości roszczeń. Wiele kancelarii wycenia osobno zgłoszenie szkody, pozew i apelację, a do honorarium dochodzą opłata sądowa i koszty biegłych. Dokładną kwotę poznasz po analizie dokumentów.
Czy mogę nie płacić, jeśli przegram?
Przy modelu zależnym od wyniku część wynagrodzenia może zależeć od sukcesu, ale koszty sądowe i zwrot kosztów przeciwnika po przegranej to osobna sprawa. Ustal to w umowie.
Kto płaci za biegłego w sprawie o odszkodowanie?
Zaliczkę na biegłego wpłaca strona, która zgłosiła wniosek dowodowy. W wyroku sąd rozlicza te koszty między stronami według wyniku sprawy.